به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، آیتالله سید احمد علمالهدی، نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی، در مراسم اذن عزای حضرت اباعبدالله الحسین(علیهالسلام) که با حضور مسئولان هیئات و پیرغلامان حسینی در محل دفتر نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی برگزار شد، ضمن قدردانی از حضور خادمان و دلدادگان دستگاه سیدالشهدا(علیهالسلام) گفت: از همه شما عزیزان، بزرگواران بافضیلت و افتخارآفرینان عرصه نوکری حضرت اباعبدالله الحسین(علیهالسلام) تشکر میکنم، امیدوارم خداوند متعال به همه ما توفیق عنایت کند که به گونهای در مسیر خدمت به سیدالشهدا(علیهالسلام) گام برداریم که این خدمت در دفتر وجود مقدس قمر بنیهاشم(علیهالسلام) ثبت شود و قلب نورانی حضرت سیدالشهدا(علیهالسلام)، اجداد طاهرین ایشان و نیز وجود مقدس حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) از این نوکری خشنود و راضی باشند.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی با اشاره به آیه شریفه «رَبَّنَا إِنِّی أَسْکَنْتُ مِنْ ذُرِّیَّتِی بِوَادٍ غَیْرِ ذِی زَرْعٍ عِنْدَ بَیْتِکَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِیُقِیمُوا الصَّلَاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ»، به ماجرای حضرت ابراهیم خلیلالرحمن(علیهالسلام) اشاره کرد و گفت: خداوند متعال به حضرت ابراهیم(علیهالسلام) مأموریت داد تا همسر خود، حضرت هاجر(سلاماللهعلیها)، و فرزند نوزادش حضرت اسماعیل(علیهالسلام) را از سرزمین شام به نقطهای که خداوند تعیین کرده بود منتقل کند.
وی افزود: حضرت ابراهیم(علیهالسلام) طبق فرمان الهی، همراه همسر و فرزند خود از سرزمینهای آباد شام عبور کرد و وارد بیابانها و درههای خشک و سوزان حجاز شد. این کاروان کوچک مسیر خود را ادامه داد، در حالی که تنها خداوند میدانست مقصد نهایی آنان کجاست و قرار است در چه مکانی سکونت یابند.
دعای حضرت ابراهیم(علیهالسلام) برای شکلگیری کانون بندگی خدا
آیتالله علمالهدی ادامه داد: هنگام غروب آفتاب، این کاروان به درهای تنگ، تاریک و هراسانگیز رسید. حضرت هاجر(سلاماللهعلیها) با مشاهده شرایط آن منطقه دچار نگرانی شد و از حضرت ابراهیم(علیهالسلام) خواست هرچه زودتر از آن دره خارج شوند؛ اما در همان لحظه فرمان الهی صادر شد که همسر و فرزند خود را در همان مکان رها کرده و بیدرنگ بازگردد.
وی تصریح کرد: حضرت ابراهیم(علیهالسلام) بدون هیچگونه چونوچرا در برابر فرمان الهی توقف کرد، همسر و فرزندش را از مرکب پیاده نمود و آماده بازگشت شد. حضرت هاجر(سلاماللهعلیها) با نگرانی پرسید چگونه ما را در این بیابان تنها میگذاری؟ آب، غذا، سرپناه و امکانات زندگی ما چه خواهد شد؟ اما حضرت ابراهیم(علیهالسلام) پاسخ داد که تنها مأمور به اجرای فرمان خداست و بیش از این وظیفهای ندارد.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی خاطرنشان کرد: حضرت ابراهیم(علیهالسلام) پس از ترک آن منطقه، هنگامی که به فراز کوهی رسید، بار دیگر به پشت سر نگاه کرد. همسر جوان خود را دید که با اضطراب و نگرانی در میان سنگها سرگردان است و فرزند نوزادش نیز در آغوش مادر بیتابی میکند. دل ابراهیم(علیهالسلام) به درد آمد، اما مأموریت الهی اجازه بازگشت به او نمیداد.
وی افزود: در آن شرایط تنها راهی که برای حضرت ابراهیم(علیهالسلام) باقی مانده بود، دعا بود. اما نکته مهم این است که او در دعای خود از خداوند آب، غذا، سرپناه و امکانات مادی درخواست نکرد؛ زیرا میدانست خداوند خود رازق و کفیل بندگان است و تأمین این امور بر عهده اوست.
آیتالله علمالهدی اظهار کرد: دعایی که حضرت ابراهیم(علیهالسلام) در آن لحظه بر فراز کوه زمزمه کرد، پس از گذشت هزاران سال همچنان الهامبخش است. آن حضرت عرض کرد: «رَبَّنَا إِنِّی أَسْکَنْتُ مِنْ ذُرِّیَّتِی بِوَادٍ غَیْرِ ذِی زَرْعٍ عِنْدَ بَیْتِکَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِیُقِیمُوا الصَّلَاةَ». یعنی پروردگارا، خانواده خود را در این سرزمین خشک و بیآبوعلف ساکن کردم تا در اینجا اقامه نماز کنند.
وی ادامه داد: حضرت ابراهیم(علیهالسلام) در حقیقت از خداوند درخواست کرد زمینهای فراهم شود که این سرزمین به کانون بندگی و عبادت الهی تبدیل گردد؛ مرکزی که از آن، انسانهای مؤمن و خداپرست پرورش یابند و مسیر بندگی خدا در سراسر زمین گسترش پیدا کند.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی افزود: از همین رو، آن حضرت در ادامه دعا کرد: «فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ»؛ یعنی پروردگارا، دلهای مردم را به سوی آنان متمایل کن. این همان ابزار و زمینهای بود که حضرت ابراهیم(علیهالسلام) برای تحقق مأموریت الهی و شکلگیری مرکز بندگی خداوند از او درخواست کرد.
آیتالله علمالهدی با اشاره به ادامه دعای حضرت ابراهیم(علیهالسلام) اظهار کرد: حضرت ابراهیم(علیهالسلام) از خداوند خواست که زمینه اقامه نماز و بندگی خدا توسط ذریه او فراهم شود. از اینرو عرض کرد: «فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ»؛ یعنی دلهای گروهی از مردم را به سوی آنان متمایل ساز.
وی افزود: حضرت ابراهیم(علیهالسلام) نفرمود همه مردم؛ بلکه فرمود «مِنَ النَّاسِ»او میدانست که همه دلها ظرفیت قرار گرفتن در مسیر بندگی خدا را ندارند، اما برخی دلها میتوانند ابزار اقامه نماز و وسیله بندهسازی برای خداوند باشند. از همین رو، درخواست او متوجه دلهای خاصی بود که در مسیر هدایت قرار میگیرند.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی ادامه داد: ما به قرآن ایمان داریم و به وعدههای الهی باور داریم. اکنون بیش از چهار هزار سال از آن دعا میگذرد و اگر گفته میشود دعای حضرت ابراهیم(علیهالسلام) مستجاب شده است، باید ببینیم آن دلهایی که قرار بود به ذریه ابراهیم(علیهالسلام) متمایل شوند، چه کسانی هستند.
وی خطاب به مسئولان هیئات مذهبی گفت: شما که پرچمدار هیئت هستید، آیا میدانید چه جایگاهی دارید؟ شما که علم هیئت را بر دوش گرفتهاید، آیا میدانید چه ارزش و منزلتی نصیبتان شده است؟ چهار هزار سال پیش، حضرت ابراهیم(علیهالسلام) از خداوند درخواست کرد که دلهای برخی مردم به سوی ذریه او متمایل شود و امروز شما مسئول هدایت و ساماندهی همین دلها هستید.
آیتالله علمالهدی تصریح کرد: آن کسی که عمر خود را در نوکری امام حسین(علیهالسلام) صرف کرده، امروز مسئول دلهای مردمی است که محبت اهلبیت(علیهمالسلام) را در دل دارند. خدمتگزاران هیئات مذهبی واسطه همان عشق و ارادتی هستند که باید از دلهای مردم به سوی ذریه حضرت ابراهیم(علیهالسلام) و اهلبیت(علیهمالسلام) سوق پیدا کند.
هیئات مذهبی؛ واسطه انتقال عشق مردم به اهلبیت(علیهمالسلام)
وی ادامه داد: مداحی که مرثیه میخواند، اشک از دیدگان مردم جاری میکند و دلها را متوجه اهلبیت(علیهمالسلام) میسازد، در حقیقت واسطه و دلال این محبت الهی است. این جایگاه کمی نیست و موقعیت کوچکی به شمار نمیآید.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی خاطرنشان کرد: انسان اگر بنشیند و با خود حساب کند، خواهد دید که هیچ ثروت، مقام، قدرت، ریاست و جایگاه دنیوی با این منزلت قابل مقایسه نیست. چه چیزی بالاتر از این که انسان در مسیر هدایت دلهای مردم به سوی اهلبیت(علیهمالسلام) قرار بگیرد؟
وی افزود: امروز پس از گذشت چهار هزار سال از دعای حضرت ابراهیم(علیهالسلام)، ما در جایگاهی قرار گرفتهایم که مصداق استجابت آن دعا هستیم. در میان همه مردمانی که بر روی کره زمین زندگی میکنند، این افتخار نصیب ما شده که در خانه اهلبیت(علیهمالسلام) خدمت کنیم و باید قدر این موقعیت را بدانیم.
آیتالله علمالهدی با اشاره به سابقه خدمت پیرغلامان و خادمان حسینی در مشهد مقدس اظهار کرد: بنده به عنوان برادر بزرگتر شما عرض میکنم که در دوران گذشته، با آغاز ماه محرم، برخی از بزرگان هیئات که در بازار کسبوکار داشتند، مغازههای خود را تعطیل میکردند و تمام وقت خود را صرف خدمت به دستگاه سیدالشهدا(علیهالسلام) میکردند.
وی ادامه داد: آنان از روز و شب خود میگذشتند تا علم هیئت برپا شود، حسینیهای سیاهپوش گردد، مردم در مجالس عزاداری حضور پیدا کنند و پذیرایی عزاداران به بهترین شکل انجام شود. تمام فکر و ذکرشان امام حسین(علیهالسلام) بود و زندگی خود را وقف نوکری آن حضرت کرده بودند.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی افزود: این افراد در مجالس روضه اشک میریختند، در میان سینهزنان میایستادند و خود پیشگام عزاداری بودند. همه زندگیشان را در مسیر خدمت به سیدالشهدا(علیهالسلام) قرار داده بودند و حقیقتاً میدانستند که در چه جایگاهی قرار دارند.
وی تأکید کرد: چه خوب است که ما نیز جایگاه خود را بشناسیم و بدانیم در چه موقعیتی قرار گرفتهایم و چه مسئولیتی بر عهده داریم. باید بفهمیم که در دستگاه اهلبیت(علیهمالسلام) چه منزلتی یافتهایم و وظیفه ما در قبال این نعمت بزرگ چیست.
آیتالله علمالهدی در ادامه گفت: البته نوکری امام حسین(علیهالسلام) در عین حال که از آسانترین کارها به نظر میرسد، از دشوارترین کارها نیز هست. ظاهر کار این است که انسان هیئت را اداره کند، مجلس روضه برپا سازد، مردم را جمع کند، مداحی و منبر برگزار شود و همه چیز بهراحتی پیش برود؛ اما حقیقت این است که نوکری سیدالشهدا(علیهالسلام) مسئولیتی بسیار سنگین و حساس است.
آیتالله علمالهدی با اشاره به مسئولیت سنگین خادمان و دستاندرکاران هیئات مذهبی اظهار کرد: انسان ممکن است سالها در مسیر نوکری امام حسین(علیهالسلام) تلاش کند، اما مسئله مهم این است که اطمینان داشته باشد حضرت از این خدمت راضی هستند و نوکری او مورد قبول واقع شده است.
وی افزود: باید دید فلسفه شهادت حضرت اباعبدالله الحسین(علیهالسلام) چه بوده است؛ زیرا همان فلسفه و هدف، محور نوکری ما را شکل میدهد. گریه، عزاداری، سیاهپوشی و برگزاری مجالس سوگواری، بخشی از این مسیر است، اما مسئله اساسی آن است که برای تحقق اهداف قیام سیدالشهدا(علیهالسلام) چه میزان تلاش کردهایم.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی ادامه داد: اینکه مردم در برابر ظلم بایستند، با ستم مبارزه کنند، در مقابل استکبار مقاومت داشته باشند و در این مبارزه به پیروزی برسند، از اهداف نهضت عاشوراست. بنابراین، نوکری در مسیر تحقق این اهداف، اهمیت بسیار بیشتری دارد و مسئولیت سنگینتری را متوجه خادمان دستگاه اهلبیت(علیهمالسلام) میکند.
وی تصریح کرد: از یک سو باید در مسیر اهداف سیدالشهدا(علیهالسلام) خدمت کرد و از سوی دیگر باید به گونهای عمل کرد که انسان یقین داشته باشد حضرت از او راضی هستند. از همین رو، نوکری امام حسین(علیهالسلام) در هر زمان اقتضائات خاص خود را دارد و نمیتوان همه شرایط امروز را با گذشته یکسان دانست.
حفظ سنتهای عزاداری در کنار پاسخ به نیازهای روز
آیتالله علمالهدی با اشاره به ضرورت حفظ سنتهای عزاداری گفت: بسیاری از کارهایی که امروز در هیئات مذهبی انجام میشود، همان سنتهایی است که صد سال پیش نیز وجود داشته است. سیاهپوش کردن حسینیهها، آمادهسازی پرچمها و علمها، برپایی مجالس روضه، سینهزنی، زنجیرزنی و حرکت هیئات در سطح شهر، از جمله سنتهایی است که باید حفظ شود.
وی خاطرنشان کرد: نباید تصور کنیم برخی از این سنتها دیگر کارایی گذشته را ندارند. وجود مقدس سیدالشهدا(علیهالسلام) نسبت به کوچکترین سنتهای عزاداری حساس هستند و این امور برای آن حضرت اهمیت دارد. اگر از این سنتها کاسته شود، جای گلایه خواهد داشت. وظیفه ما افزودن بر ظرفیتهای عزاداری است، نه کمرنگ کردن آن.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی ادامه داد: گاهی گفته میشود که به دلیل گسترش شهر و دشواریهای موجود، هیئات تنها در محدوده محلههای خود عزاداری کنند و دیگر ضرورتی برای حرکت به سمت حرم مطهر رضوی وجود ندارد؛ اما نباید به این بهانهها اکتفا کرد.
وی افزود: گذشتگان ما در شرایطی که امکانات حملونقل امروزی وجود نداشت، هیئات را از دورترین نقاط شهر با پای پیاده به سمت حرم مطهر میآوردند و در مسیر عزاداری میکردند. آنان سختی راه را به جان میخریدند تا عزاداری خود را در محضر حضرت رضا(علیهالسلام) به انجام برسانند.
آیتالله علمالهدی تأکید کرد: اینکه عزادار، گنبد نورانی امام رضا(علیهالسلام) را ببیند، اشک خود را در محضر آن حضرت جاری کند و سینهزنی خود را در پیشگاه امام هشتم(علیهالسلام) انجام دهد، با عزاداری در نقطهای دیگر قابل مقایسه نیست. عظمت عزاداری در مشهد مقدس به این است که در جوار و محضر حضرت رضا(علیهالسلام) انجام شود.
وی افزود: سنت حرکت هیئات به سمت حرم مطهر رضوی که در گذشته وجود داشته، نباید مورد غفلت قرار گیرد. اگر از آنچه گذشتگان در این مسیر انجام میدادند کاسته شود، در حقیقت از نوکری سیدالشهدا(علیهالسلام) کم گذاشتهایم.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی در عین حال خاطرنشان کرد: البته شرایط امروز اقتضائات خاص خود را نیز دارد. در کنار عزاداری باید مردم را برای مقابله با دشمنان اسلام آماده کرد، روحیه مقاومت را در جامعه تقویت نمود و مردم را در برابر استکبار جهانی استوار نگه داشت؛ چراکه این نیز بخشی از نوکری امام حسین(علیهالسلام) است.
وی ادامه داد: هرچه به ظهور حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) نزدیکتر میشویم، ابعاد عاشورا و پیامهای نهضت حسینی جلوه بیشتری پیدا میکند. عاشورا متناسب با شرایط زمان، رنگ و بوی تازهای مییابد و پیوند آن با مسئله ظهور بیش از پیش آشکار میشود.
آیتالله علمالهدی اظهار کرد: از همین رو، باید در مکتب عاشورا زمینهساز تربیت و شکلگیری نیروهای آماده برای یاری حضرت ولیعصر(عجلاللهتعالیفرجهالشریف) باشیم. عزاداری امروز علاوه بر حفظ سنتهای اصیل گذشته، باید پاسخگوی نیازهای زمان نیز باشد و متناسب با شرایط جامعه اسلامی شکل بگیرد.
وی تأکید کرد: اگر عزاداریها با توجه به این اقتضائات برگزار شود، نوکری ما مورد پذیرش قرار خواهد گرفت و در دفتر قمر بنیهاشم(علیهالسلام) ثبت خواهد شد. اما اگر تنها به روشهای گذشته اکتفا کنیم و از مسئولیتهای امروز غفلت ورزیم، از حقیقت این نوکری فاصله گرفتهایم.
آیتالله علمالهدی در ادامه سخنان خود اظهار کرد: اگر بخواهیم تنها به همان شیوههای گذشته اکتفا کنیم و عزاداری را صرفاً در قالب آنچه یک قرن پیش انجام میشد دنبال کنیم، باز هم در حق امام حسین(علیهالسلام) کوتاهی کردهایم و نوکرِ بهروز دستگاه سیدالشهدا(علیهالسلام) نخواهیم بود. اهلبیت(علیهمالسلام) از ما نوکری متناسب با نیازهای زمان را مطالبه میکنند؛ نوکریای که پاسخگوی شرایط و اقتضائات امروز باشد.
وی افزود: البته این بدان معنا نیست که از سنتهای گذشته چیزی کاسته شود. هیچ بخشی از شعائر و برنامههای اصیل عزاداری نباید حذف یا کمرنگ شود؛ بلکه در کنار حفظ همه آن سنتها، باید مسئولیتهای جدید نیز به آن افزوده شود.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی تصریح کرد: دستاندرکاران هیئات مذهبی، شورای هیئات مذهبی و مسئولان فرهنگی باید به این نکته توجه داشته باشند که آنچه از گذشته به عنوان میراث عزاداری حسینی به ما رسیده، به قوت خود باقی بماند و در عین حال برنامههای جدید نیز در کنار آن دنبال شود.
توسعه برنامههای جدید نباید به تضعیف سنتهای عزاداری بینجامد
وی با اشاره به برگزاری تجمعات و برنامههای گسترده مذهبی اظهار کرد: نگرانی بنده این است که گاهی توسعه برخی برنامهها موجب کمرنگ شدن سنتهای گذشته شود. تجمعات مردمی زمانی موفق خواهند بود که بر محور هیئات مذهبی شکل بگیرند و پیوند خود را با مساجد و مجالس عزاداری حفظ کنند.
آیتالله علمالهدی ادامه داد: هیئات مذهبی همواره محور حرکتهای مردمی بودهاند. اگر شعری خوانده میشود، حماسهای شکل میگیرد یا برنامهای فرهنگی اجرا میشود، عمدتاً بر دوش هیئات است. بنابراین باید به گونهای عمل شود که هم برنامههای جدید توسعه پیدا کند و هم برنامههای سنتی عزاداری دچار آسیب نشود.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی افزود: نباید به بهانه برگزاری یک تجمع شبانه، هیئترویها، سینهزنیها، دستههای عزاداری و حرکتهای خیابانی هیئات تعطیل یا محدود شود. هر دو باید در کنار یکدیگر ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به ظرفیت بالای حضور مردم در برنامههای دینی خاطرنشان کرد: مردم نشان دادهاند که برای اهلبیت(علیهمالسلام) پای کار هستند. اگر برنامهها بهدرستی طراحی شود، هم در مراسم عزاداری شرکت میکنند و هم در تجمعات و برنامههای فرهنگی و اجتماعی حضور خواهند داشت.
وی ادامه داد: محبت اهلبیت(علیهمالسلام) ویژگی خاصی دارد. هنگامی که این محبت در دل انسان جای گرفت، همه وجود او را تحت تأثیر قرار میدهد. کسی که دلش در اختیار سیدالشهدا(علیهالسلام) قرار گرفت، دیگر خستگی، استراحت، خواب و آسایش شخصی برایش اولویت نخواهد داشت و همه چیز را در راه اهلبیت(علیهمالسلام) فدا میکند.
آیتالله علمالهدی تأکید کرد: نباید گفته شود چون شب تجمع داریم، از برنامههای روزانه هیئات کاسته شود یا سینهزنی و دستههای عزاداری محدود گردد. بلکه باید هر دو بخش با قوت دنبال شود.
وی همچنین بر تقویت فضای عزاداری در تجمعات تأکید کرد و گفت: تجمعات نیز باید رنگ و بوی مجالس سیدالشهدا(علیهالسلام) را داشته باشد. محور این اجتماعات باید روضه، ذکر مصیبت و ترویج فرهنگ عاشورا باشد.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی افزود: برگزاری چهارپایهخوانی، روضهخوانی، سینهزنی و زنجیرزنی در این اجتماعات میتواند فضای عزاداری را تقویت کند؛ چراکه سینهزنی و زنجیرزنی از مهمترین نمادهای عزاداری سیدالشهدا(علیهالسلام) به شمار میرود.
وی تصریح کرد: ما برای همه مصائب اهلبیت(علیهمالسلام) عزادار هستیم، اما آنچه عزای سیدالشهدا(علیهالسلام) را از سایر سوگواریها متمایز میکند، همین شعائر ویژهای همچون سینهزنی و زنجیرزنی است. بنابراین نباید از این نشانههای هویتی عزاداری حسینی کاسته شود، بلکه باید روزبهروز بر شکوه و گستره آن افزوده شود.
آیتالله علمالهدی در ادامه اظهار کرد: در کنار حفظ این شعائر، باید تلاش کنیم نوکری ما در مسیر تحقق اهداف سیدالشهدا(علیهالسلام) نیز مؤثر باشد و بتوانیم رسالت خود را در این زمینه بهدرستی انجام دهیم.
وی در پایان خطاب به خادمان هیئات مذهبی گفت: قدر این فرصت را بدانید. دهه محرم بهسرعت سپری میشود و پس از پایان آن باید عملکرد خود را مورد ارزیابی قرار دهیم. هر یک از شما باید با خود بیندیشد که در کدام شب از این مجالس، عزاداری و خدمت او به گونهای بوده که اگر حضرت قمر بنیهاشم(علیهالسلام) بر آن مجلس نظر میافکندند، و لبخند رضایت بر لبان مبارکشان نقش میبست. این تبسم، سرمایهای گرانبها و ارزشمند برای هر خادم دستگاه سیدالشهدا(علیهالسلام) است.
نظر شما